Begrazing is een veel toegepaste beheermaatregel in natuurgebieden in Nederland en andere delen van Europa. Het wordt als middel ingezet om landschappen open te houden en om negatieve effecten van onder andere stikstofdepositie tegen te gaan. Door de hoge stikstofbelasting uit landbouw, verkeer en industrie groeien grassen en snelgroeiende planten extra hard. Hierdoor kunnen gebieden verruigen en vergrassen, waarbij kruidenrijke vegetaties verdwijnen en uiteindelijk struweel en bosvorming optreden. Begrazing helpt dit proces af te remmen.
In veel natuurgebieden wordt gebruikgemaakt van grote grazers zoals runderen en paarden. Soms worden ook schapen of geiten ingezet, vooral in heide gebieden en op de Waddeneilanden. Runderen en paarden grazen minder selectief en zorgen voor variatie in de vegetatiestructuur. Schapen en geiten worden vaker ingezet als drukbegrazing wat gunstig kan zijn voor specifieke doelsoorten, vegetatietypen of het terugdringen van dominante soorten en exoten. Door hun graasgedrag, vertrapping en mestproductie beïnvloeden deze dieren de bodem, de plantensamenstelling en de structuur van het landschap.
Het doel van begrazing is niet alleen het tegengaan van vergrassing en verstruweling, maar ook het bevorderen van biodiversiteit. Een gevarieerde vegetatiestructuur — met korte en hogere vegetatie, open plekken en ruigere delen — biedt leefgebied aan verschillende plant- en diersoorten. Denk aan insecten die afhankelijk zijn van bloeiende kruiden, broedvogels die open terrein nodig hebben.
Bij Stichting Bargerveen doen we onderzoek naar de effecten van begrazing ,het juist uitsluiten van begrazing en het wisselen van begrazing op verschillende soortgroepen, waaronder planten, insecten en vogels. Daarbij kijken we bijvoorbeeld naar veranderingen in soortensamenstelling, aantallen en verspreiding. Ook onderzoeken we hoe verschillende typen grazers (zoals runderen en paarden) en begrazingsintensiteiten de biodiversiteit beïnvloeden. Door deze effecten in kaart te brengen, kunnen we beter onderbouwen wanneer en hoe begrazing het meest effectief is als beheermaatregel.