In heel Noordwest-Europa verdwijnen groen‑blauwe netwerken (GBN) in een alarmerend tempo. Sommige regio’s hebben al meer dan 90% van hun wetlands verloren, terwijl andere te maken hebben met grootschalige veendegradatie. Dit zijn de ecosystemen die water zuiveren, koolstof opslaan en biodiversiteit in stand houden, maar ze krimpen sneller dan we ze momenteel kunnen beschermen.
Wetlanders, een project dat medegefinancierd wordt door het Interreg North‑West Europe‑programma, brengt 14 organisaties uit 5 landen samen om deze trend te keren, door middel van gedeelde tools, praktische herstelacties en de lokale samenwerkingen die nodig zijn om duurzaam beheer te ondersteunen.
Samen voor het herstel van Europa’s GBN
Wetlands staan voor tal van uitdagingen, zoals versnipperd eigenaarschap, ongecoördineerd bestuur en afnemende financiering. Deze problemen stoppen niet aan de grens en vragen om oplossingen die dat evenmin doen. Daarom brengt Wetlanders partners uit België, Frankrijk, Nederland, Duitsland en Ierland samen en creëert zo een platform voor gedeelde expertise op een geheel nieuwe schaal. Onder leiding van Natuurpunt Beheer bundelt het consortium de krachten van onderzoeksinstellingen, overheidsinstanties en terreinbeheerders.
Van veldwerk tot de ontwikkeling van de GBN‑tool
Om theorie om te zetten in praktijk voeren we vijf pilot acties uit in uiteenlopende landschappen in vier landen, variërend van laaggelegen riviervalleien en veengebieden tot zinkgatenmeren en brongebieden. Op deze locaties pakken we zowel abiotische uitdagingen aan, zoals het herstellen van natuurlijke waterstromen, als biotische bedreigingen, zoals het verwijderen van invasieve soorten en onnatuurlijke aanplantingen.
De succesvolle herstelmethoden en -oplossingen die op deze locaties worden getest, worden gebundeld in de GBN‑tool. Dit openbaar toegankelijke digitale platform zorgt ervoor dat de ontwikkelde oplossingen gemakkelijk kunnen worden geraadpleegd en toegepast door andere regio’s.
Vaardigheden, lokale betrokkenheid en samenwerking versterken
De mensen die het dichtst bij deze gebieden staan, zoals boeren, landbeheerders, lokale overheden en buurtgroepen, zijn ook het best in staat om ze te beschermen. Wetlanders werkt rechtstreeks samen met deze groepen en bouwt de kennis en vaardigheden op die nodig zijn voor duurzaam beheer. Een gezamenlijke strategie en een actieplan voor alle vijf landen zorgen ervoor dat deze collectieve inspanning meer oplevert dan de som der delen.
Een cruciaal onderdeel van dit plan is het verkennen van innovatieve financieringsmodellen voor natuurbehoud, zoals publiek-private partnerschappen en credits voor ecosysteemdiensten, om ervoor te zorgen dat het herstel van GBN ook lang na afloop van het project financieel haalbaar blijft.
Waarom we dit doen
Wanneer GBN goed functioneren, zijn de positieve effecten ervan tot ver over de waterrand voelbaar: schonere rivieren, veerkrachtigere gemeenschappen en landschappen die zowel droogte als overstromingen beter kunnen opvangen. Wetlanders laat zien hoe succesvol herstel eruitziet en creëert de voorwaarden om dit ook elders te realiseren.
“Door mensen, partners en landschappen met elkaar te verbinden, herstellen we wat deze ecosystemen hebben verloren.” — Katrien Wijns, projectcoördinator
Onze rol als projectpartner van Wetlanders
In dit project werkt Stichting Bargerveen, samen met de Universiteit Antwerpen en de verschillende gebiedsbeheerders, vooral aan landschapsecologische systeemanalyses van de projectgebieden. Informatie over geologie, hydrologie, bodemopbouw en biodiversiteit worden in samenhang geanalyseerd. Op basis van deze analyse stellen we vast welke herstel- en beheermaatregelen in de huidige situatie het beste kunnen worden uitgevoerd om het functioneren en de biodiversiteit van de GBN zoveel mogelijk te herstellen. Daarnaast dragen we met onze kennis van het functioneren van veenecosystemen en andere wetlands en de opgedane praktijkervaring inhoudelijk bij aan de GBN-tool en financieringsmodellen voor natuurbehoud.
Updates en resultaten
Naarmate het project vordert, zullen we regelmatig updates, inzichten en resultaten delen. Belangrijk nieuws en ontwikkelingen kan je ook op de website van Wetlanders Interreg NWE terugvinden.
Projectfinanciering
EU-financiering: 4,3 miljoen
Totaal projectbudget: 7,2 miljoen
Duur van het project
Het partnerschap loopt van 1 januari 2026 tot en met 30 juni 2029
Informatie over de partners
Het Wetlanders-partnerschap brengt 14 organisaties uit België, Nederland, Duitsland, Frankrijk en Ierland samen en bundelt de expertise van onderzoeksinstituten, ngo’s, overheidsinstanties en natuurbeheerders over heel Noordwest-Europa.
